Prawdy i mity o tłuszczach okiem eksperta

Prawdy i mity o tłuszczach okiem eksperta
Prawdy i mity o tłuszczach okiem eksperta

Tłuszcze nasycone i nienasycone. Utwardzanie, rafinacja i estryfikacja… Pojęcia związane z wiedzą o tłuszczach mogą przyprawić o zawrót głowy – co oznaczają i dlaczego warto je rozumieć? Rozmawiamy o tym z ekspertem kampanii „Poznaj się na tłuszczach” Prof. Krzysztofem Krygierem z Katedry Technologii Żywności SGGW.

Na temat tłuszczów narosło trochę mitów. Wiele osób kojarzy je z wysokokalorycznością – 1 gram tłuszczu to aż 9 kalorii. Dlatego często mówi się, że tłuszcz tuczy i jest niezdrowy. Czy warto go unikać?

Prof. Krzysztof Krygier: Zdecydowanie nie. Tłuszcze to nie tylko podstawowe źródło energii dla organizmu, ale także cennych, istotnych dla zdrowia niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT) oraz rozpuszczalnych w tłuszczach witamin – A, D, E, K. Unikanie spożywania tłuszczów w diecie może doprowadzić do jej zubożenia w te składniki. Warto przy tym jednak zwrócić uwagę na rodzaj spożywanego tłuszczu – są tłuszcze korzystne dla zdrowia i takie, które spożywane w nadmiarze mogą na nie wpływać negatywnie.

Które tłuszcze mogą wpływać niekorzystnie na zdrowie?

Prof. Krzysztof Krygier: Podział wynika z rekomendacji największych instytucji żywieniowych w Polsce i na całym świecie. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) i Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) rekomenduje: spożycie kwasów tłuszczowych nasyconych i izomerów trans oraz cholesterolu - powinno być tak niskie, jak to tylko możliwe. Podstawowa zasada brzmi: ograniczaj spożycie tłuszczów nasyconych na rzecz nienasyconych. Dlatego na etykietach istnieje obowiązek informowania o zawartości tłuszczu, w tym nasyconych kwasów tłuszczowych.

Jak zatem rozróżnić zdrowe i niezdrowe tłuszcze?

Prof. Krzysztof Krygier: Najbardziej jednoznacznie mówią o tym amerykańskie zalecenia żywieniowe. Zgodnie z nimi niekorzystne tłuszcze stałe to tłuszcze zwierzęce, z wyjątkiem rybich, a więc masło, słonina, smalec, a także stałe tłuszcze roślinne, jak olej kokosowy i palmowy. Wśród korzystnych tłuszczów znajdują się przede wszystkim płynne oleje roślinne, jak np. rzepakowy, oliwa z oliwek czy miękkie margaryny. Dlaczego miękkie margaryny zostały zaliczone do tej grupy? Ponieważ mogą zawierać w swoim składzie nawet do 80% ciekłych olejów roślinnych i dlatego bardziej pasują do grupy olejów a nie tłuszczów stałych.

A co z tłuszczami trans?

Prof. Krzysztof Krygier: Zdecydowanie należy eliminować je z diety. Maksymalna zawartość tłuszczów trans w całodziennej racji pokarmowej powinna ograniczać się do 1% dostarczanej z pożywieniem energii, co daje 2 gramy tłuszczu na 2000 kalorii. Tłuszcze trans występują w produktach pochodzących od zwierząt przeżuwaczy, np. mleku czy maśle, ale mogą mieć także pochodzenie przemysłowe.

Polacy obawiają się na przykład tzw. utwardzania, ponieważ wiążą je z powstawaniem izomerów trans, czy słusznie?

Prof. Krzysztof Krygier: W tym miejscu przede wszystkim należy dokonać rozróżnienia na całkowite i częściowe utwardzanie, inaczej uwodornianie tłuszczów. Oba procesy pozwalają uzyskać stałą konsystencję tłuszczów, ale w tłuszczu całkowicie utwardzonym praktycznie nie ma izomerów trans. Oczywiście zwiększa się jednak ilość nasyconych kwasów tłuszczowych w produkcie. Tylko częściowe uwodornienie/utwardzanie tłuszczów powoduje wytwarzanie się izomerów trans. Osoby, które chcą ich uniknąć powinny sprawdzać zatem etykiety pod kątem zawartości w ich składzie częściowo uwodornionych olejów roślinnych.

Czy można zastąpić częściowe utwardzanie bardziej korzystnym procesem?

Prof. Krzysztof Krygier: Większość producentów rezygnuje z częściowego uwodorniania. Nowoczesną metodą otrzymywania tłuszczu o konsystencji stałej i o dużo wyższej wartości żywieniowej, w porównaniu z tłuszczami częściowo uwodornionymi, jest przeestryfikowanie. Pozwala ona na stworzenie takiego produktu stałego, w którego składzie może być nawet 80% oleju ciekłego. To jedyny „zdrowy” tłuszcz stały, w którym jest bardzo mało niekorzystnych kwasów nasyconych. Takim tłuszczem jest np. współczesna margaryna kubkowa.

Wśród skomplikowanych pojęć, które można spotkać na etykietach znajduje się także rafinacja. Dlaczego rafinuje się oleje roślinne?

Prof. Krzysztof Krygier: Oleje zawierają wiele korzystnych dla zdrowia składników, jak niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, tokoferole, sterole roślinne i beta-karoteny. Ale mogą znajdować się w nich także substancje, takie jak np. metale ciężkie– ołów, arsen, rtęć czy kadm oraz wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA), np. rozpuszczalny w tłuszczach benzopiren i inne zanieczyszczenia, które przyspieszają utlenianie, czyli psucie się olejów. Rafinacja to proces wykorzystywany w celu oczyszczenia oleju ze wspomnianych substancji. Dzięki rafinacji otrzymuje się w pełni bezpieczny, stabilny tłuszcz o wysokiej jakości, który można długo przechowywać, nie obawiając się o utratę jego wartości. Oleje rafinowane mogą być zatem wykorzystywane zarówno do smażenia, jak i dań „na zimno”.

Po więcej informacji zapraszamy na stronę internetową kampanii www.poznajsienatluszczach.pl

Komentarze

  • Ostatnie
  • Popularne
  • Znaczniki
  • Facebook
Jak utrzymać wakacyjną sylwetkę? Wystarczą 3 proste sposoby
Tuż przed okresem wakacyjnym marzymy o idealnej sylwetce i z...
środa, Sierpień 23, 2017 - 10:55
Jak przywrócić blask przypalonym garnkom i patelniom?
Nawet najlepszej gospodyni zdarza się przypalić patelnię lub...
wtorek, Sierpień 22, 2017 - 14:01
7 dni do… ślubu! Poznaj proste tricki na zniewalający look
Koronkowy tren sukni ślubnej, muszka partnera w modnym kolor...
wtorek, Sierpień 22, 2017 - 12:31
Jak przygotować dłonie do lata?
Piękne, wypielęgnowane dłonie są naszą największą ozdobą. Ak...
wtorek, Sierpień 22, 2017 - 09:11
(665)
(525)
(522)
(515)
(389)
(368)
(328)
(293)
(261)
(249)
(224)
(204)
(161)
(150)
(115)
(108)
(98)
(92)
(90)
(86)
(83)
(74)
(74)
(71)
(69)
(69)
(69)
(63)
(60)

  

Reklama