Czy wiesz, że od narodzin do 3. roku życia długość ciała dziecka może zwiększyć się nawet 2-krotnie? Tak intensywny wzrost sprawia, że mały organizm potrzebuje codziennie odpowiedniej ilości wapnia i witaminy D, które „współpracują” przy budowaniu zdrowych kości i zębów. Składniki te są nierozłączne, bo to właśnie „słoneczna” witamina D wspomaga prawidłowe przyswajanie wapnia.
Cała prawda o Calcium
Wapń obecny jest przede wszystkim w nabiale, warzywach strączkowych i suszonych owocach. Tabela I przedstawia zawartość wapnia w wybranych produktach.
Warto jednak pamiętać, że wapń z produktów zbożowych, warzyw i owoców oraz innych produktów roślinnych jest trudniej przyswajalny przez organizm niż ten z produktów mlecznych. Dlatego właśnie tak ważnie jest, aby w jadłospisie malucha nie zabrakło nabiału. Pamiętajmy jednak, że pomimo powszechnej opinii produkty mleczne nie są wystarczająco dobrym źródłem witaminy D, niezbędnej do prawidłowego przyswajania wapnia.
Witamina D na spacerze i… talerzu!
Nie bez powodu witaminie D nadaje się przydomek „słoneczna” – organizm może ją wytwarzać samodzielnie w skórze pod wpływem promieni słonecznych. Szerokość geograficzna, w której znajduje się Polska, sprawia jednak, że wytwarzanie witaminy D przez syntezę skóry może być wystarczające jedynie w okresie od kwietnia do września. Synteza ta jest efektywna tylko pod warunkiem przynajmniej 15-minutowej ekspozycji na słońce w godzinach 10-15, bez wcześniejszego zabezpieczenia skóry kremem z filtrem. Skóra maluszków do 3. roku życia powinna być szczególnie chroniona przed promieniowaniem UV, dlatego najczęściej produkcja witaminy D w skórze dziecka jest ograniczona.
Jeśli nie możemy liczyć na pomoc słońca w syntezie witaminy, gdzie ją znaleźć? Tabela II przedstawia przykłady produktów, które zawierają tę cenną witaminę.
Zapotrzebowanie zdrowego dziecka w wieku 1-3 lat na witaminę D wynosi 15 mikrogramów (600 j.m.) dziennie. Zapotrzebowanie na wapń po ukończeniu 1. roku życia wynosi 700 mg dziennie.** To oznacza, że maluch w tym wieku potrzebuje aż 18 razy więcej witaminy D i 4 razy więcej wapnia w przeliczeniu na kilogram masy ciała niż dorosły!
Wiedza w praktyce!
Choć wiemy jak ważne są wapń i witamina D w diecie naszych pociech, często trudno nam wykorzystać tę wiedzę w praktyce. Spieszymy z pomocą! Oto kilka praktycznych porad, jak właściwie zbilansować dietę malucha, aby rósł zdrowo i jak na drożdżach.
- Podawaj dziecku 4-5 posiłków w ciągu dnia zawierających w sumie minimum 3 porcje produktów mlecznych (w tym np. 2 kubki mleka).
- Mleko, jogurty i kefiry możesz podawać dziecku nie tylko w formie napojów, ale też jako składnik sosów, zup, deserów.
- Pamiętaj, że produkty mleczne mogą być cennym źródłem wapnia, ale nie dostarczą dziecku wystarczającej ilości witaminy D. Aby pokryć 100% zalecanego dziennego spożycia witaminy D, maluch musiałby zjeść np. 6,25 kg żółtego sera Gouda lub 14 gotowanych jajek!
- Dlatego warto podawać dziecku do 3. roku życia mleko modyfikowane (np. Bebiko Junior) o specjalnie opracowanym składzie, z odpowiednią zawartością wapnia i witaminy D.
Niedobre niedobory
Jak wynika z badań***, aż 80% dzieci w wieku 13-36 miesięcy ma dietę zbyt ubogą w wapń i witaminę D. Rozpoznanie niedoboru tych dwóch składników nie jest takie proste. Efekty nieodpowiednio zbilansowanej diety malucha, jak np. wady postawy, można zaobserwować dopiero po pewnym czasie, kiedy zdarza się, że są już one nieodwracalne. Dlatego dobrym sposobem na sprawdzenie zawartości witaminy D w organizmie jest zrobienie badania krwi i skonsultowanie wyniku z lekarzem.
** „Normy żywienia zdrowych dzieci w 1.-3. roku życia – stanowisko Polskiej Grupy Ekspertów”, Standardy Medyczne. Pediatria, 2012, T9.
*** Badanie „Kompleksowa ocena sposobu żywienia dzieci w wieku 13-36 miesięcy w Polsce” przeprowadzone przez Instytut Matki i Dziecka we współpracy z Fundacją NUTRICIA w latach 2010-2011.